AGNUSEK - Danuta Sroka - Warsztat - Techniki i ciekawostki

Rysowanie wzoru - miniatura. Warsztat pracy Danuty Sroka to proste, podstawowe narzędzia stosowne do danej dziedziny sztuki, często samodzielnie wykonane, tzw. „do ręki”. Mamy nadzieję, że bystre oko dostrzeże na zdjęciach to, czego z arkanów sztuki ludowej i nie tylko, od dawna szuka, a co wcale nie jest takie oczywiste.
Autorka unika pracy przy pomocy urządzeń mechanicznych, gdyż jak twierdzi mechaniczna obróbka jest droga, głośna i nadaje dziełom charakter produkcji seryjnej, co całkowicie przeczy idei rękodzieła. Wyjątkiem jest maszyna do opłatków i "domowa" trajzega do przycinania większych desek.
Większość dzieł powstaje wprost, bez żadnych pomocniczych rysunków, czy szablonów, wyjątkiem są prace z opłatka, pisanki drapane i wielkie pierniki, w których stosowanie szablonów jest często konieczne. Praktycznie każda praca z drewna, pisanka, czy wycinanka są niepowtarzalne. Odręczne rysunki autorki to swego rodzaju zapiski, szybkie notatki, co zamierza zrobić. Zanotowany zostaje ogólny projekt do natychmiastowej realizacji lub w niedalekiej przyszłości. W praktyce efekt końcowy potrafi się bardzo różnić od pierwotnych zamierzeń.
Jej podstawowe narzędzia pracy to: igły, nożyce, skalpel, pędzle, pisaki do jajek, dłuta, sierp, piłka ręczna i imaki do drewna. Nieocenionym narzędziem okazał się również komputer i programy graficzne.

Pieczątka z gumy i poduszka drukowana, 2015.
Pieczątka z gumy i poduszka drukowana, 2015.

Podklejanie wycinanki.
Podklejanie zakładki - wycinanka koszalińska, 2015.

Wzór na pisanki drapane 2
Półkrążki z opłatka do wyrobu m.in. obręczy mozaikowych.
Technika wykonania bliżej opisana w książce
"Opłatkarstwo. Podręcznik praktyczny", 2015.

Lukrowanie pierników z rycinami, 2015.
Lukrowanie pierników z rycinami, 2015.

Wzór na pisanki drapane 1
Projekt wzoru na pisankę drapaną 2015/1.

Wzór na pisanki drapane 2
Projekt wzoru na pisankę drapaną 2015/2.

Wzór na pisanki drapane 3
Projekt wzoru na pisankę drapaną 2015/3.

Wzór na pisanki drapane 4
Projekt wzoru na pisankę drapaną 2015/4.

Fotografowanie pisanek.
Zestaw do fotografii bezcieniowej - pisanki 2015.

Pisanki drapane - podziały.
Pisanki drapane - podziały na "okna".

pisanka-kwiat
Wypełnianie wzorem "okna" pisanki drapanej.

pisanki-fiolet
Farbowane wyduszki do wytrawiania.

wosk-topienie
Odlewanie wosku w pastylkach.

pisanie-jajka
Nanoszenie wosku kopystką.

batik-farbowanie
Farbowanie pisanek batikowych.

batik-etapy
Wosk nanoszony szpilką.

wosk-zdejmowanie
Zdejmowanie wosku z pisanek batikowych.

drapanie-godlo-szablon
Wydrapywanie godła Koszalina na gęsiej wydmuszce.

drapanie-pisanek
Grafika Skansenu w Koszalinie, negatyw i na pisance.

tuby-opakowanie
Tuby plastikowe - opakowania do pisanek.

piernik-syrenka-projekt
Syrenka - wstępny projekt metki na piernik.

pierniki-celofan
Pakowanie pierników w celofan i metki.

pierniki-konik-syrenka
Konik morski i serenka - pierniki, szablony i ciastka.

piernik-wzor-jamnenski
Piernik olbrzymi - ozdabianie wzorem jamneńskim z lukru.

koszyk-ciasto-drozdzowe
Baranek i koszyk wielkanocny z pałąkiem, ciasto drożdżowe.

koszyk-z-pomaranczy
Wiktoriański koszyk z pomarańczy, ozdoba choinkowa.

oplatek-ciecie
Cięcie i lepienie ozdób z opłatka.

oplatek-pod-swiatlo
Abstrakcyjny wypiek z odpadów ciasta opłatkowego.

makatka-podwijanie
Podwijanie makatki - fastryga.

wzory-kalkowane
Wzory na makatki na pergaminie.

napis-makatka
Haftowanie wspak napisu na makatce.

wyszywanie-stebnowka
Wyszywanie makatki stębnówką (ścieg wodny, żyłka).

kalkowanie-wzor
Kalkowanie wzoru kaszubskiego (kalka ołówkowa).

rysowanie-wzor
Ręczne poprawianie wydruku wzoru.

koronka-projekty1
Projekty aplikacji lnianej koronki szydełkowej.

koronka-projekty2
Projekty zastosowania lnianej koronki.

koronka-drut
Koronkowa gwiazdka na drucie do migomatu.

projekt-kartka
Projekt na kartkę malowaną akrylami - wstępny szkic.

warsztat
Warsztat rzeźbiarski sprzed 2000 r.

rzezby-etapy
Rzeźby na różnym etapie i krosno rzeźbiarskie.

stol-rzezba
Unieruchomienie rzeźby w stole.

rzezby-szlifowanie
Szlifowanie aniołów "do pionu" na papierze ściernym.

postument
Formowanie postumenta w rzeźbie anioła.

skrzydlo
Drążenie dłutem skrzydła anioła.

ptaki-poziomowanie
Próba wieszaków w ptaszkach przed montażem na stałe.

ptaki-choinka
Fotografowanie ptaszków w naturalnym środowisku.

gruntowanie-rzezb
Gruntowanie ptaszków i aniołów białą farbą.

rysowanie-drewno
Wstępny rysunek na drewnie i rzeźbienie.

aniol-sitowie-bibula
Aniołek z sitowia i bibuły w elementach.

pajac
Fotografowanie zabawki z drewna.

szopka-projekt1
Projekt szopki z wycinanką z opłatka (1).

szopka-projekt2
Projekt szopki z wycinanką z opłatka (2).

swiaty-na-choince
Fotografowanie światów z opłatka na choince.

swiaty-male-pudelko
Pudełko na małe światy z opłatka (komunikanty).

trzcina-pajak
Konstrukcja pająka z trzciny.

trzcina-warsztat
Materiały do pracy z trzciną.

kwiaty-pokaz
Pokaz techniki kwiatów z bibuły (Muzeum Koszalin).

kwiat-grafika-komputerowa
Montaż graficzny ornamentu kwiatowego z jednego kwiatu.

pilka-celofan
Owijanie piłki w celofan (piłka na gumce do odbijania).

jezyk-papierowy-montaz
Jeżyk z papieru na choinkę, elementy do montażu.

obraz-na-szkle-projekt
Rysunek do obrazu na szkle i efekt końcowy.

obraz-na-szkle
Konturowanie rysunku w obrazie na szkle.

grafika-komputerowa
Początek malowania pasteli komputerowej ze zdjęcia.

skanowanie-serce
Skanowanie serca z bibuły na pudełkach zapałek.

lancuch-choinkowy
Łańcuch choinkowy z trzciny i bibuły - początek pracy.

zawieszki-mikolaj
Pierniki-zawieszki fotografowane na gałązce świerkowej.

kartka-batik
Kartka z tkaniną batikową (technika: szpilka, wosk, farbowanie).

haft-projekt
Projekt na haft płaski, rysunek i detal.

sloma-czyszczenie
Czyszczenie i sortowanie słomy owsianej.

sloma-wyklejanie
Wyklejanie słomą kartonu, próba.

wosk-pisanie
Szukanie kierunku pisania woskim kistką poprzeczną.

makatka-inspiracje
Motyw z lat 30-tych na makatce, rysunek i haft.

Rysowanie wzoru - miniatura.O graficznej rekonstrukcji zniszczonych prac...
Grafika komputerowa oprócz tworzenia grafiki użytkowej, służy autorce również do ratowania prac zniszczonych przez czas. Wiele prac z delikatnych materiałów z czasem deformuje się, traci barwy, bardzo pogarsza się ich stan techniczny
i wizualny.
Za przykład posłuży szopka z opłatka z 2005 r. Na dachu jest pęknięcie, kolory spłowiały, podłoga i ściany bardzo wyraźnie wykrzywiły się od wilgoci. Praktycznie takiej szopki nie można już uratować. Można ją tylko ostatni raz sfotografować przed zniszczeniem, a obraz poprawić graficznie, czyli zrobić coś na podobieństwo odrestaurowania, tylko że przy pomocy komputera.
W szopce zostały "wyprostowane" jedna ściana i podłoga, przywrócono dawne kolory. Zdjęcia przedstawiają stan szopki sprzed i po graficznej korekcie. (Wpis: 12.03.2014 r.)

szopka z opłatka deformacja
Szopka trójścienna z opłatka z 2005 r. zdeformowana.

szopka z opłatka poprawiona
Szopka poprawiona graficznie.

Sposób suszenia wykrochmalonej koronki - rozpięcie.
Koronka szydełkowa - suszenie (rozpięcie) wykrochmalonej koronki na gąbce przy użyciu szpilek (2014).

O firankach z papieru...
W trakcie przygotowań do wycinania dużych firanek papierowych na okna pojawia poważny, techniczny problem: zdobycie odpowiedniego papieru (półpergaminu). W Polsce papier może być dostępny w rolach do odcinaczy (50 cm szerokości) lub cięty na arkusze. Do dużych firanek (np. 160-200 cm długości) można użyć tylko papieru z roli. Uzyskanie potrzebnej długości wycinanki nie stanowi problemu, jednak aby otrzymać żądaną szerokość, papier trzeba kleić wzdłuż z kilku pasm. Bardzo niekorzystnie pod światło wyglądają firanki klejone z papieru na poprzek.
Szerokość firanki decyduje o tym, z jak wielu warstw będzie składała się harmonijka, co w oczywisty sposób przełoży się na trudności w wycinaniu. Niekiedy jest to kilka, kilkanaście warstw, ale może być nawet i dwadzieścia! Zazwyczaj wycina się harmonijkę tylko wzdłuż brzegów. Stopień trudności wzrasta, gdy potrzebne są cięcia wg różnych osi symetrii.
Wycinankowych firanek z cienkiego papieru się nie prasuje. Z przyklejonymi brzegami i odpowiednio naciągnięte same się wyprostują. Jednak zagięcia harmonijki można wygładzić czubkiem żelazka, lekko nagrzanym i oczywiście bez pary.
Pracę nie tylko nad firankami z papieru, zwłaszcza wielkogabarytowymi, dobrze jest zacząć od projektu. Może to być pobieżny rysunek, coś w rodzaju zanotowania pomysłu. Czasem jednak w trakcie pracy, zdaniem Danuty Sroka, warto zdać się na intuicję, zapomnieć o projekcie, by móc zrealizować inne, często lepsze pomysły, które nasuwają się same podczas wycinania. (Wpis: 14.06.2014 r.)
Według niżej przedstawionych projektów została wykonana seria dziesięciu firanek z papieru do wystroju okien w sali weselnej, które są do obejrzenia w dziale WYCINANKI. (Wpis: 12.08.2014 r.)

Firanki z papieru, projekty 2014 r.
Projekty firanek z papieru, 2014.

TAJNIKI RZEŹBIENIA - WIEDZA Z PIERWSZEJ RĘKI
Sugestie dla początkujących rzeźbiarzy, które nasunęły się autorce podczas wykonywania anioła topolowego z bursztynowym sercem w lipcu 2014. Fotografie etapów wykonywania tej płaskorzeźby zamieszczono w dziale RZEŹBA.
Kierunek włókien
Nie do przewidzenia jest kierunek włókien w drewnie. Topola nie ma słoi, bo to drzewo liściaste, ale mimo to może okazać się, że są w niej niewidoczne wiry po odrostach wrośniętych i nagle na niewielkiej powierzchni zmienia się kierunek rzeźbienia np. na skośny lub całkowicie odwrotny (pod włos). Zbyt głębokich i dużych cięć (ubytków drewna) nie da się niczym zatuszować. Od samego początku trzeba pracować powoli i ostrożnie. Pierwsze, zgrubne cięcia powinny być płytkie i uważne, tak aby od razu "wyczuć" ułożenie włókien. Należy je uwzględniać aż do końca pracy. Niewykluczone, że zmiana kierunku w drewnie nastąpi w głębi deski np. na głębokości 3-4 mm od powierzchni. Po prostu cały czas trzeba być czujnym.
Twardość drewna
Druga sprawa, również istotna, to znaczne różnice w twardości drewna w jednej desce. W miękkich miejscach dłuto będzie pracowało "jak po maśle", ale w twardszych będzie prowokowało do mocniejszych uderzeń młotkiem (większego nacisku dłutem), a wtedy bardzo łatwo o uszkodzenie już uformowanych sąsiednich fragmentów. Najgorsze do rzeźbienia są granice między twardymi i miękkimi obszarami w drewnie. Biorąc to pod uwagę, zawsze trzeba dopasować siłę i głębokość cięć do każdego rodzaju i kawałka drewna indywidualnie. (Wpis: 14.07.2014 r.)

Powrót do poprzedniej strony

Aktualizacja: 9 września 2017.

Copyright 2006©2017 Danuta Sroka. All rights reserved.
Kopiowanie i rozpowszechnianie materiałów zawartych na stronie bez wiedzy i zgody właściciela zabronione.